Małżeństwo w prawie kanonicznym.

Marcin Ziobrowski13 lipca 2017Komentarze (0)

Prawo kanoniczne stanowi, że małżeństwo kobiety i mężczyzny to przymierze, które jest skierowane dla dobra małżonków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa. Małżeństwo musi być zawarte przez osoby ochrzczone.

Do istotnych przymiotów małżeństwa należy zaliczyć jedność i nierozerwalność.

Małżeństwo tworzy zgoda kobiety i mężczyzny, którzy są prawnie zdolni do jego zawarcia. Zgoda musi być wyrażona zgodnie z prawem, nie może uzupełnić żadna ludzka władza.

Zgoda małżeńska to akt woli, którym mężczyzna i kobieta  w przymierzu wzajemnie się sobie oddają i przyjmują w celu stworzenia małżeństwa.

Kto jest prawnie zdolny do zawarcia małżeństwa kanoniczego?

– osoby ochrzczone, osoby pełnoletnie, osoby zdolne do podjęcia aktów zmierzających do zrodzenia potomstwa,  osoby które wolne, które nie wstępowały w związek małżeński,  osoby które nie przyjmowały święceń kapłańskich, osoby które nie złożyły ślubów publicznych, czystości, osoby które dobrowolnie przystępujące do sakramentu (bez przymusu), osoby niespokrewnione (co do zasady do 4 stopnia linii bocznej) osoby pomiędzy którymi nie zachodzi powinowactwo, osoby pomiędzy którymi nie zachodzi pokrewieństwo wynikające z adopcji, osoby pomiędzy którymi nie zachodzi więź wynikająca z adopcji.

Wielu z Was zapewne się zastanawia, co się dzieje z wniesioną skargą, o której pisałem poprzednim razem tutaj. Gdy skarga zostanie przyjęta przez sędziego, rozpoczyna się kolejny etap postępowania. Wówczas sędzia co do zasady wzywa pozwanego przed sąd celem zawiązania sporu.

Sędzia albo przewodniczący ustala czy pozwany składa odpowiedź na skargę na piśmie lub czy ma stawić się w Trybunale Kościelnym w celu uzgodnienia wątpliwości, co oznacza – złożenie odpowiedzi na skargę ustnie. W większości przypadków odbywa się to jednak w ten sposób, że skarga zostaje przesłana pozwanemu, który ma możliwość ustosunkowania się do niej. Kolejno małżonkowie zostają wzywani przez sąd, składają oświadczenia oraz zostaje przeprowadzone postępowanie dowodowe.

Żadna ze stron, nie może być obecna przy przesłuchaniu drugiej strony, podczas przesłuchania świadków oraz biegłych. Co do zasady pełnomocnik może być obecny podczas w/w czynności. Gdy zostaną  przeprowadzone dowody w sprawie, akta zostają opublikowane. Stronom postępowania, pełnomocnikom przysługuje prawo zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami. Istnieje wówczas w zasadzie ostatnia możliwość zgłaszania dowodów. W przypadku kiedy brak jest dodatkowych wniosków postępowanie dowodowe zostaje zamknięte. Następuje wówczas wydanie wyroku w sprawie.

W przypadku wydania wyroku stwierdzającego nieważność małżeństwa, wyrok jest przekazywany sądowi II instancji. Strony mogą złożyć apelację zarówno od wyroku nie stwierdzającego  nieważności jak i od wyroku stwierdzającego nieważność. Postępowanie przed II instancją przy wyroku stwierdzającym nieważność polega na potwierdzeniu dekretem wyroku stwierdzającego nieważność małżeństwa, albo na przyjęciu sprawy do zwyczajnego jej rozpatrzenia. Gdy wyrok stwierdzający nieważność małżeństwa zostanie potwierdzony w sądzie II instancji osoby, których małżeństwo zostało uznane za nieważne, co do zasady mogą zawrzeć nowe małżeństwo.

W przypadku wydania przez sąd I instancji wyroku nie stwierdzającego nieważności małżeństwa strona, która kwestionuje rozstrzygnięcie ma możliwość zgłoszenia i sporządzenia skargi z prośbą o przeprowadzenie procesu do wyższej instancji. Kodeks prawa kanonicznego ściśle określa czas trwania procesu. Zgodnie z którym w I instancji postępowanie nie powinno trwać dłużej niż 12 miesięcy. Natomiast w II instancji sprawa winna być zbadana w ciągu 6 miesięcy. v

Stwierdzenie nieważności małżeństwa wymaga przeprowadzenia postępowania, którego wyłączną kompetencje posiadają Trybunały Kościelne. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności małżeństwa wymaga również zachowania odpowiednich procedur.

Złożenie skargi powodowej jest inicjacją postępowania o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Skarga powinna zostać złożona na piśmie. Należy również spełnić szereg wymogów formalnych, którym powinna ona odpowiadać.  Odpowiednio skonstruowaną skargę w naszym imieniu może podpisać również ustanowiony w sprawie pełnomocnik.

Pamiętajmy, że przytaczane w skardze powodowej okoliczności nie są kierowane przeciwko drugiej stronie – współmałżonkowi, jest to skarga w sprawie. Jedynym celem działania sądu kościelnego jest ustalenie ważności bądź nieważności konkretnego małżeństwa. W świetle prawa kanonicznego bez znaczenia jest udowadnianie winy jego rozpadu.

Jeśli zawarliśmy związek małżeński konkordatowy oznacza to, że zawarliśmy dwa śluby w jednym. Ślub przez nas zawarty wywarł również skutki w prawie cywilnym co oznacza, że nie musimy zawierać odrębnego ślubu przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego.

Miało być cudownie, pięknie i tak do końca życia. Tak jednak nie jest. Próbujemy za wszelką cenę naprawić relacje – nie da się więc postanawiamy się rozwieść.

Pierwsze co nam przychodzi na myśl to trzeba udać się do Sądu – sądu cywilnego.  Zazwyczaj udajemy się również po pomoc do fachowców – adwokatów lub radców pranych. W zależności od tego w jakich okolicznościach chcemy się rozstać  – tyle trwa sprawa. Przeszliśmy przez etap postępowania sądowego i uzyskaliśmy wyczekiwane przez nas – orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa – ROZWÓD.

Kamień spadł nam serca. Ale czy do końca? Czy nie tylko na chwile?

Odpowiedź brzmi OCZYWIŚCIE, ŻE NIE DO KOŃCA I OCZYWIŚCIE, ŻE TYLKO NA CHWILE! O ile w Urzędzie Stanu Cywilnego nasz stan cywilny nie widnieje jako „żonaty, mężatka” o tyle w znaczeniu kanonicznym nadal mamy żonę/męża!

Bardzo często rozwód cywilny daje nam tak dużą ulgę, że orzeczenie stwierdzenia nieważności małżeństwa w świetle prawa kanonicznego przestaje mieć znaczenie. Jednak pojawiają się w naszym życiu sytuacje w których fakt pozostawania w małżeństwie kanonicznym ogranicza nas pod pewnymi względami najczęściej ograniczania te dają o sobie znać gdy związaliśmy z inną osobą, w okresie Świąt Wielkanocnych albo Bożego Narodzenia, przy okazji chrzcin naszego dziecka oraz przyjęcia przez nasze dziecko sakramentu pierwszej komunii. Wówczas przychodzą też refleksje czy jest sens przystępować do sakramentu pokuty, czy dostanę rozgrzeszenie i wreszcie czy będę mógł/mogła przyjąć sakrament komunii.

Nasze „małżeństwo” kanoniczne jest dla nasz szczególnie uciążliwe jeśli chcemy żyć zgodnie z wiarą katolicką, przystępować do sakramentów a także zawrzeć ponownie sakramentalny związek małżeński.

Należy mieć również na uwadze, że w przypadku związania się przez Nas z inną osobą w świetle prawa kanonicznego mamy do czynienia ze zdradą żony/męża kanonicznego mimo, że w jesteśmy rozwiedzeni cywilnie!!!  Pamiętajmy! to że pierwszy raz nasze losy małżeńskie potoczyły różnie się nie oznacza, że nie możemy ponownie ułożyć sobie życia zgodnie z zasadami wiary katolickiej.

Dlatego warto uporządkować sprawy małżeńskich zarówno te cywilne jak i te kanoniczne.