Zgodnie z zapowiedzią z ostatniego wpisu, dzisiaj przybliżę Wam – instytucję „Matrimonium non consumatum”.

Zacznę od wyjaśnienia pojęcia: „Matrimonium non consumatum” – z języka łacińskiego oznacza – małżeństwo nie spełnione w obcowaniu płciowym.

Pewnie wiele z Was pomyśli, że to nie możliwe.

A jednak nawet w obecnych czasach zdarzają się takie przypadki 🙂

W prawie kanonicznym małżeństwo nie spełnione w obcowaniu płciowym oznacza takie w którym nie istniały jakiekolwiek relacje cielesne pomiędzy małżonkami po zawarciu małżeństwa, gdy praktykowano akty małżeńskie uniemożliwiające zrodzenie potomstwa bądź gdy akty małżeńskie były praktykowane w sposób, którego nie można uznać za ludzki.

Jeśli ktoś z Was uważa, że jego małżeństwo nie zostało spełnione przez obcowanie płciowe ma możliwość złożenia PROŚBY O DYSPENSĘ! Nie natomiast skargi powodowej o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Są to odrębne instytucje. Prośba kierowana jest do Biskupa Rzymskiego – papieża. Uprawnionymi do złożenia prośby są małżonkowie, albo jeden z nich.

Jeśli uzyskamy dyspensę papieża – małżeństwo jest rozwiązane a strony mają prawo zawrzeć nowe małżeństwo (chyba, że do dyspensy została załączona klauzula zakazująca nowego małżeństwa).

Pewnie zastawia Was jak takie sprawy wyglądają w praktyce. Przybliżę Wam to po krótce. Prośbę o dyspensę składamy do właściwego biskupa, który następnie przekazuje sprawę do zbadania Trybunałowi. Kolejno nasza prośba podlega analizie, czy zachodzą podstawy do udzielenia dyspensy. Jeśli okaże się, że w naszej prośbie nie ma podstaw do udzielenia dyspensy wówczas może ona zostać odrzucona. Wtedy mamy możliwość odwołania od takiej decyzji (uwaga na terminy składania odwołania). W przypadku gdy prośba spełnia wymagania, Trybunał przeprowadza postępowanie dowodowe.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i wysłuchaniu obrońcy węzła małżeńskiego następuje zamknięcie sprawy i sporządzenie sprawozdania. Następnie akta przekazane są biskupowi. Sporządza on opinię, po czym akta przysyłane są do Stolicy Apostolskiej. Sprawa badana jest przez odpowiednią Kongregację, która podejmuje decyzję odnośnie udzielenia dyspensy. Jeśli decyzja Kongregacji jest pozytywna przygotowuję się sprawozdanie Ojcu Świętemu, który udziela dyspensy.

Aby uzyskać dyspensę, poza nie spełnieniem płciowym wymagana jest także jego poważna przyczyna np. impotencja uprzednia trwała, zaraźliwa choroba.

Niektórzy z Was być może zastanawiają się czy po uzyskaniu dyspensy strony mogą wnieść lub kontynuować sprawę o stwierdzenie nieważności małżeństwa dlatego opiszę to w kolejnym wpisie.

Matrimonium non consumatum

Marcin Ziobrowski18 sierpnia 2017Komentarze (0)

Myślę, że niejednokrotnie zastanawialiście się, jak to jest ze skonsumowaniem małżeństwa lub nie skonsumowaniem…

Ostatnio przyszedł do mnie kolega, który chciał unieważnienia małżeństwa z uwagi na „nie skonsumowanie małżeństwa”-  matrimonium non consumatum.

Zdążył naczytać się już w Internecie i stwierdzić, że tak będzie najprościej.

Nie chcę już ponownie wnikać w poprawną terminologię prawa kanonicznego (o tym pisałem tutaj: http://rozwod-koscielny.com.pl/category/o-terminologii) – proszę pamiętajmy, że w małżeństwach kanonicznych jest możliwe – stwierdzenie nieważności małżeństwa.  Wyłącznie w języku potocznym możemy usłyszeć o unieważnieniu małżeństwa, czy o zgrozo – rozwodzie kościelnym.

Z dalszej rozmowy wynikło, że kolega miał genialny pomysł, żeby oszukiwać Trybunał Kościelny bo się naczytał w Rodzinie Borgiów, że jeśli małżeństwo nie zostało skonsumowane to jest nieważne. Ale my nie jesteśmy w XV – wiecznym Rzymie, a Ty nie jesteś Giovanni Sforza hrabia Pesaro….

Po pierwsze: oszukiwanie Trybunału jest w moim przekonaniu szczytem hipokryzji.

Po drugie: Nie bardzo rozumiem, czemu ma służyć takie oszukiwanie, skoro jest tak wiele innych rzeczywistych przyczyn powodujących nieważność małżeństwa sakramentalnego.

Dalej z kolegą rozpoczęliśmy rozmowę o przyczynach, które mogą wskazywać, że małżeństwo od momentu jego zawarcia jest nieważne.

Okazało się, że w jego małżeństwie jest co najmniej kilka powodów na podstawie których możliwe jest stwierdzenie nieważności małżeństwa.  Dlatego nie tylko ze względów religijnych ale również ze względów pragmatycznych nie ma powodu oszukiwania  Trybunału Kościelnego…

Matrimonium non consumatum nie jest wcale przyczyną warunkującą stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego…

Brak skonsumowania małżeństwa bywa podobny w sferze możliwości zawarcia nowego związku małżeńskiego ale droga do tego jest zupełnie inna niż do uzyskania orzeczenia o nieważności małżeństwa …

Kwestię tytułową matrimonium non consumatum opisze dla Ciebie w kolejnym wpisie.

O terminologii

Marcin Ziobrowski25 lipca 2017Komentarze (0)

Bardzo często  używanym przez Nas terminem jest ROZWÓD KOŚCIELNY – o zgrozo, zapamiętajmy w kościele nie ma rozwodów!

Jak pewnie już zauważyłeś, posługuje się w tym blogu potoczną terminologią typu – rozwód kościelny, unieważnienie małżeństwa.

Zamiast: stwierdzenie nieważności małżeństwa, orzeczenie o nieważności małżeństwa.

Zadaje sobie sprawę, że jest to nieprawidłowe i wręcz urągające kanonom prawa kanonicznego.

Blog jest jednak dla Ciebie a nie dla kanonistów, więc poprawny język prawa kanonicznego pozostawię na moment gdy będzie powstawała Twoja skarga powodowa.

Małżeństwo w prawie kanonicznym.

Marcin Ziobrowski13 lipca 2017Komentarze (0)

Prawo kanoniczne stanowi, że małżeństwo kobiety i mężczyzny to przymierze, które jest skierowane dla dobra małżonków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa. Małżeństwo musi być zawarte przez osoby ochrzczone.

Do istotnych przymiotów małżeństwa należy zaliczyć jedność i nierozerwalność.

Małżeństwo tworzy zgoda kobiety i mężczyzny, którzy są prawnie zdolni do jego zawarcia. Zgoda musi być wyrażona zgodnie z prawem, nie może uzupełnić żadna ludzka władza.

Zgoda małżeńska to akt woli, którym mężczyzna i kobieta  w przymierzu wzajemnie się sobie oddają i przyjmują w celu stworzenia małżeństwa.

Kto jest prawnie zdolny do zawarcia małżeństwa kanoniczego?

– osoby ochrzczone, osoby pełnoletnie, osoby zdolne do podjęcia aktów zmierzających do zrodzenia potomstwa,  osoby które wolne, które nie wstępowały w związek małżeński,  osoby które nie przyjmowały święceń kapłańskich, osoby które nie złożyły ślubów publicznych, czystości, osoby które dobrowolnie przystępujące do sakramentu (bez przymusu), osoby niespokrewnione (co do zasady do 4 stopnia linii bocznej) osoby pomiędzy którymi nie zachodzi powinowactwo, osoby pomiędzy którymi nie zachodzi pokrewieństwo wynikające z adopcji, osoby pomiędzy którymi nie zachodzi więź wynikająca z adopcji.

Wielu z Was zapewne się zastanawia, co się dzieje z wniesioną skargą, o której pisałem poprzednim razem tutaj. Gdy skarga zostanie przyjęta przez sędziego, rozpoczyna się kolejny etap postępowania. Wówczas sędzia co do zasady wzywa pozwanego przed sąd celem zawiązania sporu.

Sędzia albo przewodniczący ustala czy pozwany składa odpowiedź na skargę na piśmie lub czy ma stawić się w Trybunale Kościelnym w celu uzgodnienia wątpliwości, co oznacza – złożenie odpowiedzi na skargę ustnie. W większości przypadków odbywa się to jednak w ten sposób, że skarga zostaje przesłana pozwanemu, który ma możliwość ustosunkowania się do niej. Kolejno małżonkowie zostają wzywani przez sąd, składają oświadczenia oraz zostaje przeprowadzone postępowanie dowodowe.

Żadna ze stron, nie może być obecna przy przesłuchaniu drugiej strony, podczas przesłuchania świadków oraz biegłych. Co do zasady pełnomocnik może być obecny podczas w/w czynności. Gdy zostaną  przeprowadzone dowody w sprawie, akta zostają opublikowane. Stronom postępowania, pełnomocnikom przysługuje prawo zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami. Istnieje wówczas w zasadzie ostatnia możliwość zgłaszania dowodów. W przypadku kiedy brak jest dodatkowych wniosków postępowanie dowodowe zostaje zamknięte. Następuje wówczas wydanie wyroku w sprawie.

Strony mogą złożyć apelację zarówno od wyroku nie stwierdzającego  nieważności jak i od wyroku stwierdzającego nieważność. Postępowanie przed II instancją przy wyroku stwierdzającym nieważność polega na potwierdzeniu dekretem wyroku stwierdzającego nieważność małżeństwa, albo na przyjęciu sprawy do zwyczajnego jej rozpatrzenia.

W przypadku wydania przez sąd I instancji wyroku nie stwierdzającego nieważności małżeństwa strona, która kwestionuje rozstrzygnięcie ma możliwość zgłoszenia i sporządzenia skargi z prośbą o przeprowadzenie procesu do wyższej instancji. Kodeks prawa kanonicznego ściśle określa czas trwania procesu. Zgodnie z którym w I instancji postępowanie nie powinno trwać dłużej niż 12 miesięcy. Natomiast w II instancji sprawa winna być zbadana w ciągu 6 miesięcy.